Veilig zijn betekent dat je mag doen en laten wat je zelf wilt binnen de grenzen van veiligheid.
Dus voor een kind betekent dat dat je best in bomen mag klimmen en er eventueel ook uitvallen, maar dat als je de Euromast van de buitenkant wilt bestijgen, er iemand ingrijpt en je in de kraag vat. Het betekent ook dat je geen dingen hoeft te doen die je niet wilt, behalve dus als het echt beter voor je is. Concreet wordt er dus opgelet dat je die vieze groentes naar binnen werkt omdat je dat nou eenmaal nodig hebt, maar dat je niet die enge oude tante hoeft te zoenen, ook al wil ze dat graag.
Veilig zijn betekent ook dat er voor wordt gezorgd dat je je prettig, ontspannen en geliefd voelt. Het betekent dat je niet aan het schrikken wordt gemaakt, geen nare ruzie’s tussen je ouders hoeft mee te maken, niet hoeft te zien hoe je ouders drugs en alcohol naar binnen schuiven en dat je niet geslagen, bespot, afgezeken of misbruikt wordt. Het betekent ook dat je leert dat jouw lijf van jou is, dat jij het recht hebt om te bepalen wie er aan je zit en op welke manier. Veilig zijn is weten dat er niks ergs gebeurd, en dat als er wel dingen gebeuren die je moeilijk of naar of verdrietig vindt, je weet dat je terecht kunt bij mensen die je helpen.
En als dat allemaal klopt (en nog een heel aantal dingen maar ik denk dat je de grote lijn wel snapt) dan ben je veilig.

Veilig voelen is veel minder concreet. Want je kunt nog zo veilig zijn, als je je niet veilig voelt blijf je onrustig en gespannen.
Veilig voelen is iets wat je in je kinderjaren leert, als je veilig was. Maar veel kinderen zijn niet veilig in hun jeugd en maken dingen mee die maken dat ze zich niet veilig voelen, dat ze zich niet kunnen ontspannen en dat ze eigenlijk verwachten dat er zich op elk moment een dramatische situatie kan voordoen. Want dat is wat ze meegemaakt hebben.
Veilig voelen is totaal kunnen ontspannen, in bad of op bed liggen en gewoon in slaap vallen. Het is niet je oren spitsen om te luisteren naar de voetstappen in de gang, het kraken van de deur of de ruzie van je ouders beneden. Veilig voelen is zekerheid over wie je bent, als persoon, als mens, als vrouw of man. Het is kunnen drijven op je rug met je armen en benen alle kanten op en je niet afvragen wat er onder je door zwemt of wie er staat te kijken.
Veilig voelen is je tranen kunnen laten lopen als je verdrietig bent, wegkruipen tegen de schouder van een vriend of vriendin. Veilig voelen is de herinneringen aan vroeger kunnen voelen.

Veilig voelen terwijl je dat niet kent van vroeger, is een lastig en complex iets. Veel mensen denken dat ze nooit meer iemand gaan vertrouwen, omdat dat immers veel pijn kan veroorzaken. Gelukkig werkt het bij de mens zo, dat we altijd weer willen vertrouwen en zit er diep in ons een sprankje vertrouwen dat de kop opsteekt zodra het maar effies kan. En als je dat een keer gevoeld hebt, dan wil je dat vaker voelen, en meer. Want het is namelijk een fijn gevoel, eng, maar fijn. En dus ga je op zoek, misschien nog onbewust, maar je gaat zoeken naar mensen die je kunt vertrouwen en daar ga je vaker mee om. En de hele tijd gaat het vertrouwen groeien. Natuurlijk gaat het wel eens mis, maar toch, langzaam groeit het vertrouwen. En met het vertrouwen, groeit het veilig voelen en de ontspanning.
Wat veel helpt, is als je lijf zich veilig gaat voelen. En dat is fijn, want daar kun je een hoop aan doen. Het blijkt dat als je bepaalde dingen doet, je lijf daar op reageert met ontspanning en met het geven van seintjes dat het zich veilig voelt. Zingen in een koor bijvoorbeeld, of trampoline springen, of buikdansen, of lange wandelingen maken met een vriend(in) om over de zin van het leven te praten, of lichaamsgerichte therapie (zoals craniosacraal, of haptonomie of TRE), of je gaat op yoga. Dit soort dingen helpt natuurlijk het beste als je het leuk vindt. Er zijn dingen die je wel leuk lijkt maar die je door de angst niet gaat doen. Ons lijf, onze systemen waarschuwen namelijk voor alles dat ontspanning brengt want dan werken je alarmsystemen minder (denkt jouw systeem). Soms moet je echt even door de angst en de weerstand heen om zover te komen dat je jezelf toestemming geeft iets ontspannends te gaan doen.

Als je lijf zich veilig voelt, ga jij je veilig voelen. Zo werkt het. Veel mensen die in therapie gaan vanwege een rotte jeugd balen, want “het ging eindelijk eens goed met me”. Ze hebben dan net het gevoel dat het goed gaat in hun relatie, dat het werk dat ze doen leuk is en zinvol is etc. Het gaat eindelijk goed.
En dan komen de herinneringen, gevoelens, flitsen, de slapeloze nachten en de onverklaarbare huilbuien. Eindelijk. Ergens in je onderbewuste heeft dan iets beslist dat je je veilig mag voelen, dat je steun krijgt en je jezelf mag zijn. En dan gaat het gebeuren ook, dan komt er van alles omhoog.
Dat komt dus door het veilig voelen.
En dan ga je in therapie, of je verwerkt het op een andere manier. En telkens kom je onveiligheid tegen, telkens weer komt er angst en paniek boven. Maar je lijf weet dat het veranderd is en helpt om duidelijk te maken wat er mag veranderen.
Alles wat er omhoog komt, wat zeer gaat doen (in lijf of hoofd) mag er af, mag weg. Daarom doet verwerken ook gewoon echt zeer. Alles wat we weg-dissocieerden aan pijn kan voorbij komen, kan zich melden. En dat mag dus weg. Het is niet makkelijk en iedereen doet dat op haar/zijn manier, maar het mag weg.
En wat verwerkt is, dat geeft meer plek aan veilig voelen en ontspanning. Dat is ook wat het de moeite waard maakt om te verwerken. En dan mag je uiteindelijk gaan ontspannen en weten dat je veilig bent, tegelijk.

Hoe dat voelt? Pfff dat is een moeilijke. Veilig weten voelt als eindelijk je nachtlampje durven uitdoen en gaan slapen. Het voelt als in het diepe van het zwembad springen en zeker weten dat je kunt zwemmen. Het voelt zoals een kitten eruit ziet als je haar knuffelt, als een nest jonge honden, die slapen op één hoopje, met overal pootjes en oortjes en volslagen rust. het voelt als je hoofd op de schouder van je lief, in rust, in zeker weten dat er van je gehouden wordt. Het voelt zoals het filmpje over de baby in bad eruit ziet (onderaan komt de link).
Veilig voelen is je grootste angst onder ogen zien en weten dat je het aankunt. Het is niet meer bang zijn dat de ander je pijn doet of in de steek laat. Het is zeker weten dat je morgen gewoon weer gezond opstaat.

https://youtu.be/-aw-oVSZRiI

 

 

Vorig stukje
Volgend stukje